Przezskórna elektrostymulacja nerwów dołączona do fizjoterapii zmniejszała ból podczas ruchu w fibromialgii
JAMA Network Open · 2026 · 09.2026„Czy dołączenie przezskórnej elektrostymulacji nerwów do rutynowej fizjoterapii zmniejsza ból wywołany ruchem u osób z fibromialgią bardziej niż sama fizjoterapia?”
Omówienie badania
Główne pytanie brzmiało: Czy dołączenie przezskórnej elektrostymulacji nerwów do rutynowej fizjoterapii zmniejsza ból wywołany ruchem u osób z fibromialgią bardziej niż sama fizjoterapia?
Pragmatyczne, klastrowe badanie randomizowane. 459 osób włączonych. 384 w zmodyfikowanej analizie zgodnej z przydziałem. 28 poradni fizjoterapii w 6 systemach opieki. Porównywano: Rutynowa fizjoterapia połączona z przezskórną elektrostymulacją nerwów. rutynowa fizjoterapia. Główny wynik po 60 dniach. po 60. dniu grupa kontrolna również otrzymała przezskórną elektrostymulację nerwów. Obserwacja do 180 dni.
Po 60 dniach ból wywołany ruchem był niższy o 1,2 punktu w skali 0-10 po dołączeniu przezskórnej elektrostymulacji nerwów do fizjoterapii. 95-procentowy przedział ufności wynosił od -1,6 do -0,7 punktu, a wielkość efektu 0,46. Poprawiły się również ból spoczynkowy, zmęczenie podczas ruchu i wpływ fibromialgii na funkcjonowanie. Efekt utrzymywał się w fazie przedłużonej do 180 dni, a zgłaszane działania niepożądane były głównie łagodne.
Wynik ma bezpośrednie znaczenie dla podejmowania decyzji klinicznych, ale trzeba go odnosić do badanej populacji i rzeczywistego porównania. U osób z fibromialgią, u których ból utrudnia ruch, przezskórną elektrostymulację nerwów można włączyć jako uzupełnienie fizjoterapii, szczególnie aby ułatwić podejmowanie aktywności, po omówieniu prawidłowego stosowania i możliwych łagodnych reakcji skórnych.
Metody
- Pragmatyczne, klastrowe badanie randomizowane.
- 459 osób włączonych. 384 w zmodyfikowanej analizie zgodnej z przydziałem.
- 28 poradni fizjoterapii w 6 systemach opieki.
- Porównywano: Rutynowa fizjoterapia połączona z przezskórną elektrostymulacją nerwów. rutynowa fizjoterapia.
- Główny wynik po 60 dniach. po 60. dniu grupa kontrolna również otrzymała przezskórną elektrostymulację nerwów.
- Obserwacja do 180 dni.
Wynik kluczowy
Po 60 dniach ból wywołany ruchem był niższy o 1,2 punktu w skali 0-10 po dołączeniu przezskórnej elektrostymulacji nerwów do fizjoterapii. 95-procentowy przedział ufności wynosił od -1,6 do -0,7 punktu, a wielkość efektu 0,46.
Poprawiły się również ból spoczynkowy, zmęczenie podczas ruchu i wpływ fibromialgii na funkcjonowanie. Efekt utrzymywał się w fazie przedłużonej do 180 dni, a zgłaszane działania niepożądane były głównie łagodne.
Werdykt redakcji
U osób z fibromialgią, u których ból utrudnia ruch, przezskórną elektrostymulację nerwów można włączyć jako uzupełnienie fizjoterapii, szczególnie aby ułatwić podejmowanie aktywności, po omówieniu prawidłowego stosowania i możliwych łagodnych reakcji skórnych.
Znaczenie dla praktyki
U osób z fibromialgią, u których ból utrudnia ruch, przezskórną elektrostymulację nerwów można włączyć jako uzupełnienie fizjoterapii, szczególnie aby ułatwić podejmowanie aktywności, po omówieniu prawidłowego stosowania i możliwych łagodnych reakcji skórnych.
Tematy tego badania
Źródło
Dailey DL, Vance CGT, Van Gorp BJ, et al. Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation and Pain With Movement in People With Fibromyalgia: A Cluster Randomized Clinical Trial. JAMA Network Open. 2026.
Archiwum przeglądów
Przeglądaj wszystkie opublikowane opracowania badań klinicznych.
Wszystkie omówienia