Cała baza FizjoEvidence w jednym widoku

Kompleks C1-C2 zapewnia dużą część rotacji osiowej szyi. Atlas wraz z czaszką obraca się wokół zęba kręgu obrotowego, a jego masy boczne wykonują przeciwne ślizgi: po stronie zwrotu ku tyłowi, po stronie przeciwnej ku przodowi. Więzadło poprzeczne utrzymuje ząb przy łuku przednim atlasu, ograniczając translację i zachowując stabilną oś obrotu.

Dominują zgięcie i wyprost odpowiadające ruchowi potakiwania, uzupełnione niewielkim zgięciem bocznym i bardzo małą rotacją osiową. Podczas zgięcia kłykcie potyliczne toczą się ku przodowi i ślizgają ku tyłowi po powierzchniach atlasu, a w wyproście kierunki te odwracają się. Parzysta budowa stawów zapewnia jednocześnie ruchomość i stabilne podparcie czaszki.

Wyrostki hakowate ograniczają nadmierną translację boczną trzonów i współprowadzą ruch segmentów szyjnych. Podczas zgięcia, wyprostu i zgięcia bocznego powierzchnie wykonują niewielkie ślizgi, współdziałając z krążkami i stawami międzywyrostkowymi. Połączenia te zwiększają stabilność bocznych części segmentu, jednocześnie zachowując ruch w płaszczyźnie strzałkowej.

Połączenia hakowo-kręgowe dolnego odcinka szyjnego prowadzą wzajemne ustawienie sąsiednich trzonów. Ograniczają ruchy boczne i nadmierne ścinanie, a ich powierzchnie ślizgają się podczas zgięcia, wyprostu oraz sprzężonego zgięcia bocznego i rotacji. Razem z krążkiem i stawami międzywyrostkowymi rozdzielają obciążenie w obrębie segmentu ruchowego.

Skośne ustawienie powierzchni umożliwia ślizgi towarzyszące zgięciu, wyprostowi, zgięciu bocznemu i rotacji. W zgięciu stawy otwierają się, a dolne wyrostki kręgu położonego wyżej przesuwają się ku górze i przodowi. W wyproście kierunek ślizgu odwraca się. W odcinku podosiowym zgięcie boczne i rotacja są zwykle sprzężone w tę samą stronę.

Parzyste stawy tylne wykonują skoordynowane ślizgi prowadzące ruchy odcinka szyjnego. Podczas rotacji i zgięcia bocznego po stronie ruchu powierzchnie zbliżają się i ślizgają ku dołowi, a po stronie przeciwnej rozchodzą się i przesuwają ku górze. Wraz z krążkami oraz połączeniami hakowo-kręgowymi stabilizują segment wobec kompresji, ścinania i momentów skręcających.

Staw pośrodkowy i dwa stawy boczne C1-C2 tworzą wspólny mechanizm rotacyjny. Atlas obraca się wokół zęba kręgu obrotowego, a jego masy boczne wykonują przeciwne ślizgi po powierzchniach C2. Kompleks zapewnia dużą część rotacji całej szyi, natomiast zgięcie, wyprost i zgięcie boczne mają tu znacznie mniejszy zakres.

Parzyste powierzchnie kłykci potylicznych i atlasu umożliwiają przede wszystkim zgięcie oraz wyprost głowy. Niewielkie zgięcie boczne powstaje przez asymetryczne toczenie i ślizg obu kłykci, natomiast rotacja osiowa jest silnie ograniczona. Ruch obu stawów pozostaje sprzężony, co stabilizuje czaszkę na górnym odcinku szyjnym.