Skala Borga (RPE) — RPE
Subiektywna ocena intensywności wysiłku 6–20 — kontrola obciążeń bez sprzętu, wiarygodna też u pacjentów na lekach modyfikujących tętno.
Obliczenie
Prześledź obliczenie na danych przykładowych
Wynik demonstracyjny aktualizuje się automatycznie po uzupełnieniu wymaganych pól.
Raport zawiera wynik, identyfikator i kod weryfikacyjny.
Skala Borga RPE służy do subiektywnej oceny odczuwanego wysiłku. Pozwala opisać, jak ciężki jest wysiłek z perspektywy osoby ćwiczącej, bez konieczności opierania się wyłącznie na tętnie lub mocy zewnętrznej.
Do czego służy?
Skala może być wykorzystywana do:
- regulacji intensywności treningu,
- dokumentowania odpowiedzi na wysiłek,
- rehabilitacji kardiologicznej i pulmonologicznej,
- kontroli obciążenia, gdy tętno jest niemiarodajne lub zmienione przez leki.
U osób przyjmujących leki wpływające na reakcję tętna, np. beta-blokery, RPE może być szczególnie użytecznym uzupełnieniem innych parametrów.
Jak rozumieć wynik?
Klasyczna skala RPE obejmuje wartości od 6 do 20. Niższe liczby oznaczają bardzo mały odczuwany wysiłek, wartości pośrodku odpowiadają wysiłkowi umiarkowanemu do ciężkiego, a najwyższe — wysiłkowi bardzo ciężkiemu lub maksymalnemu.
Skala została zaprojektowana tak, aby w części sytuacji wartość pomnożona przez około 10 przypominała tętno wysiłkowe, ale jest to jedynie historyczna zależność orientacyjna, a nie wzór do przewidywania pulsu.
Co ocenia RPE?
RPE integruje odczucia związane z:
- pracą mięśni,
- oddychaniem,
- zmęczeniem,
- obciążeniem całego organizmu.
Nie jest skalą bólu. Ból i duszność mogą być oceniane osobno.
Jak interpretować wynik?
RPE powinno być zestawione z rodzajem aktywności, czasem wysiłku oraz — jeśli to potrzebne — tętnem, mocą, prędkością i objawami. Ta sama wartość RPE przy większej prędkości lub mocy może świadczyć o poprawie tolerancji wysiłku.
Co może wpłynąć na wynik?
Jak porównywać kolejne pomiary?
Używaj tej samej wersji skali i tej samej instrukcji. Przy treningu zapisuj RPE razem z obiektywnym obciążeniem, np. tempem, mocą, ciężarem lub czasem.
Jak wykonać ocenę?
Najważniejsze ograniczenia
- RPE jest subiektywne.
- Wymaga zapoznania się ze skalą.
- Nie zastępuje parametrów bezpieczeństwa w badaniu wysiłkowym.
- Relacja RPE z tętnem nie jest stała u wszystkich osób.
Jak liczony jest wynik?
RPE = wskazana wartość od 6 do 20
Nie wykonuje się dodatkowego matematycznego przeliczenia wyniku na VO₂ ani tętno.
Źródła naukowe i konsorcja
- Borg G. Psychophysical bases of perceived exertion.
- American College of Sports Medicine. Guidelines for Exercise Testing and Prescription.
Nazwy, opisy kotwic i oficjalne materiały skali Borga mogą podlegać ochronie. Elektroniczna publikacja pełnej skali powinna być zgodna z aktualnymi zasadami właściciela praw.