Fear-Avoidance Beliefs Questionnaire — FABQ
Żółte flagi: lęk-unikanie związane z aktywnością (FABQ-PA 0–24) i pracą (FABQW 0–42) u pacjentów z bólem kręgosłupa.
Obliczenie
Prześledź obliczenie na danych przykładowych
Wynik demonstracyjny aktualizuje się automatycznie po uzupełnieniu wymaganych pól.
Sprawdzono wyłącznie obliczanie punktacji z zewnętrznego arkusza. Pełny formularz nadal wymaga weryfikacji. Nie wpisuj danych identyfikujących pacjenta.
Raport zawiera wynik, identyfikator i kod weryfikacyjny.
FABQ służy do oceny przekonań typu lęk–unikanie związanych z bólem, aktywnością fizyczną i pracą. Takie przekonania są jednym z elementów tzw. żółtych flag, czyli czynników psychospołecznych mogących wpływać na zachowanie, aktywność i przebieg niesprawności. Wynik nie jest rozpoznaniem zaburzenia lękowego ani samodzielnym przewidywaniem rokowania.
Do czego służy?
FABQ może być elementem oceny pacjenta z bólem kręgosłupa, szczególnie gdy występują:
- unikanie ruchu mimo braku jednoznacznych przeciwwskazań,
- obawa przed powrotem do pracy,
- przekonanie, że aktywność jest niebezpieczna dla kręgosłupa,
- utrzymywanie się niesprawności nieproporcjonalnej do obrazu klinicznego,
- trudność w zwiększaniu aktywności podczas rehabilitacji.
Jak rozumieć wynik?
Najczęściej interpretuje się dwie podskale:
- FABQ-PA: 0–24 punkty — przekonania dotyczące aktywności fizycznej,
- FABQ-W: 0–42 punkty — przekonania dotyczące pracy.
Wyższy wynik oznacza silniejsze przekonanie, że aktywność lub praca mogą nasilić ból albo spowodować szkodę, a przez to powinny być ograniczane. Podskal nie należy mechanicznie sumować w jeden „wynik całkowity”, jeżeli stosowany protokół tego nie przewiduje.
Co ocenia FABQ?
FABQ nie mierzy samego natężenia bólu. Dotyczy raczej sposobu, w jaki pacjent interpretuje ból oraz ryzyko związane z ruchem i obciążeniem. Może ujawnić sytuację, w której biologiczne możliwości pacjenta są większe niż aktywność, której jest gotów się podjąć.
Jak interpretować zakres wyniku?
Nie ma jednego, uniwersalnego punktu odcięcia, który byłby odpowiedni dla wszystkich populacji i wszystkich celów klinicznych. Wynik najlepiej traktować jako nasilenie badanego konstruktu i analizować razem z wywiadem, zachowaniem podczas ruchu, sytuacją zawodową oraz innymi czynnikami psychospołecznymi.
Wysoki wynik nie oznacza, że objawy pacjenta są „psychiczne” ani że ból nie ma przyczyny biologicznej. Oznacza jedynie, że przekonania i obawy mogą być ważnym elementem obrazu klinicznego.
Co może wpłynąć na wynik?
Na wynik mogą wpływać:
Jak porównywać kolejne pomiary?
Zmniejszenie wyniku może towarzyszyć poprawie zaufania do ruchu i powrotowi do aktywności, ale należy sprawdzić, czy rzeczywiście zmieniło się zachowanie pacjenta. Sam spadek punktacji bez poprawy funkcji nie powinien być traktowany jako pełny efekt terapii.
Jak wykonać ocenę?
Najważniejsze ograniczenia
- FABQ mierzy przekonania, a nie obiektywne uszkodzenie tkanek.
- Struktura psychometryczna kwestionariusza nie jest identyczna we wszystkich populacjach.
- Wynik nie zastępuje rozmowy o tym, czego konkretnie pacjent się obawia.
- Związek między wynikiem a rokowaniem zależy od grupy pacjentów i etapu problemu.
Jak liczony jest wynik?
FABQ-PA = suma punktów pozycji należących do podskali aktywności fizycznej, 0–24
FABQ-W = suma punktów pozycji należących do podskali pracy, 0–42
Źródła naukowe i konsorcja
- Waddell G i wsp. A Fear-Avoidance Beliefs Questionnaire and the role of fear-avoidance beliefs in chronic low back pain and disability.
- Aasdahl L i wsp. The Fear-Avoidance Beliefs Questionnaire: one or more dimensions?
Przed publikacją pełnej treści kwestionariusza należy sprawdzić warunki prawne właściwe dla wybranej wersji i tłumaczenia. Na stronie interpretatora można ograniczyć się do wyniku i objaśnienia, bez odtwarzania chronionych pozycji.