Functional Ambulation Category — FAC
Potrzeba pomocy w chodzie — 6 poziomów od braku chodu do chodu niezależnego także na nierównym terenie.
Obliczenie
Prześledź obliczenie na danych przykładowych
Wynik demonstracyjny aktualizuje się automatycznie po uzupełnieniu wymaganych pól.
Raport zawiera wynik, identyfikator i kod weryfikacyjny.
Functional Ambulation Category klasyfikuje poziom fizycznej pomocy potrzebnej podczas chodzenia. Jest to prosta skala obserwacyjna obejmująca sześć poziomów od braku funkcjonalnego chodu do pełnej niezależności lokomocyjnej.
Do czego służy?
Skala jest często używana w rehabilitacji neurologicznej, szczególnie po udarze i w innych stanach wpływających na zdolność chodzenia. Pozwala w prosty sposób dokumentować zmianę poziomu niezależności.
Jak rozumieć wynik?
FAC przyjmuje wartości od 0 do 5. Wyższa kategoria oznacza większą niezależność podczas chodu.
Ogólna logika skali jest następująca:
- 0 — brak funkcjonalnego chodu lub potrzeba pomocy więcej niż jednej osoby,
- 1–2 — chodzenie wymaga fizycznej pomocy drugiej osoby w różnym stopniu,
- 3 — możliwy chód bez fizycznego podtrzymywania, ale potrzebny jest nadzór lub asekuracja,
- 4 — samodzielny chód po równym podłożu, z ograniczeniami w trudniejszych warunkach,
- 5 — niezależny chód także w bardziej wymagającym środowisku.
Dokładną kategorię należy wybrać według pełnej definicji stosowanej wersji skali.
Co ocenia FAC?
FAC ocenia potrzebę pomocy człowieka podczas chodzenia. Nie mierzy bezpośrednio:
- szybkości chodu,
- dystansu,
- symetrii,
- jakości wzorca,
- wydolności,
- pewności równowagi.
Jak interpretować zmianę wyniku?
Przejście do wyższej kategorii oznacza mniejszą potrzebę pomocy człowieka. Nie zawsze jednak oznacza poprawę jakości lub szybkości chodu. Pacjent może osiągnąć pełną niezależność według FAC i nadal chodzić bardzo wolno albo z wyraźną asymetrią.
Co może wpłynąć na klasyfikację?
- sposób asekuracji przez terapeutę,
- rodzaj nawierzchni,
- obecność schodów lub pochyłości,
- używanie sprzętu pomocniczego,
- lęk i zdolność rozumienia poleceń,
- chwilowe zmęczenie.
Jak porównywać kolejne pomiary?
Zapisuj kategorię razem z informacją o używanym sprzęcie i środowisku. Warto równolegle mierzyć prędkość chodu lub TUG, ponieważ FAC może osiągnąć najwyższą wartość, gdy inne aspekty chodu nadal się poprawiają.
Jak wykonać ocenę?
Najważniejsze ograniczenia
- FAC jest skalą porządkową; różnica między 1 a 2 nie musi być taka sama jak między 4 a 5.
- Nie jest pomiarem szybkości ani wytrzymałości.
- Ma efekt sufitu u osób chodzących już samodzielnie.
- Nie zastępuje pełnej analizy chodu.
Jak liczony jest wynik?
FAC = wybrana kategoria 0–5
Wyniku nie należy uśredniać ani traktować jak skali interwałowej.
Źródła naukowe i konsorcja
- Holden MK i wsp. Clinical gait assessment in the neurologically impaired: reliability and meaningfulness.
- Rehabilitation Measures Database. Functional Ambulation Category.