Test Pięciu Słów — 5WT
Interaktywny protokół pamięci epizodycznej: swobodne i sugerowane przypomnienie 5 słów — wynik 0–10 (Dubois 2002).
Test Pięciu Słów jest krótką próbą pamięci epizodycznej wykorzystującą kontrolowane uczenie oraz swobodne i podpowiadane przypominanie. Jego założeniem jest rozróżnienie trudności w samodzielnym wydobyciu informacji od problemu, w którym nawet podpowiedź semantyczna nie przywraca zapamiętanego materiału.
Na stronie nie należy publikować stałej listy bodźców ani pełnej instrukcji testu bez upewnienia się, że sposób wykorzystania jest zgodny z prawami do właściwej wersji językowej i zasadami ochrony materiału testowego.
Do czego służy?
Może być elementem przesiewowej oceny pamięci u starszych osób i pacjentów z podejrzeniem zaburzeń pamięci. Nie jest samodzielnym testem rozpoznającym chorobę Alzheimera.
Jak rozumieć wynik?
W klasycznej wersji podstawowy wynik całkowity może mieścić się w zakresie 0–10 punktów. Uwzględnia on łącznie prawidłowe odtworzenie pięciu elementów w części bezpośredniej i odroczonej, po zastosowaniu odpowiednich podpowiedzi zgodnie z protokołem.
10/10 oznacza pełne odtworzenie materiału w ramach zasad testu. Wynik niższy wymaga analizy tego, czy trudność dotyczyła przypominania swobodnego, czy także przypominania po podpowiedzi.
Co ocenia Test Pięciu Słów?
Test skupia się na:
- kontrolowanym kodowaniu informacji,
- przypominaniu swobodnym,
- korzystaniu z podpowiedzi semantycznych,
- odroczonym przypominaniu.
Profil odpowiedzi może być bardziej informacyjny niż sama suma.
Jak interpretować wynik niższy niż 10?
W badaniach oryginalnych i kolejnych walidacjach proponowano różne punkty odcięcia zależnie od celu, populacji i sposobu liczenia. Dlatego obniżony wynik powinien prowadzić do szerszej oceny, a nie do automatycznego rozpoznania choroby.
Szczególne znaczenie może mieć brak poprawy po podpowiedzi, ale jego interpretacja wymaga wiedzy o całym profilu badania.
Co może wpłynąć na wynik?
Jak porównywać kolejne pomiary?
Powtarzanie tej samej listy może prowadzić do efektu uczenia się. Jeżeli istnieją zwalidowane wersje alternatywne, należy używać ich zgodnie z właściwym protokołem. Warto zachowywać wyniki przypominania swobodnego i z podpowiedzią oddzielnie.
Jak wykonać ocenę?
Najważniejsze ograniczenia
- Wynik zależy od języka i kultury.
- Krótka próba pamięci nie zastępuje pełnego badania neuropsychologicznego.
- Ten sam wynik sumaryczny może wynikać z różnych profili pamięci.
- Nie należy ujawniać materiału testowego w sposób, który obniża jego przydatność przy późniejszym badaniu.
Jak liczony jest wynik?
W podstawowym wariancie:
wynik całkowity = prawidłowe przypomnienia bezpośrednie + prawidłowe przypomnienia odroczone, z uwzględnieniem podpowiedzi zgodnie z protokołem
zakres podstawowego wyniku = 0–10
Istnieją także dodatkowe wskaźniki, w których większą wagę nadaje się przypominaniu swobodnemu. Nie należy mieszać tych systemów punktacji.
Źródła naukowe i konsorcja
- Dubois B i wsp. Les 5 mots: épreuve simple et sensible pour le diagnostic de la maladie d'Alzheimer.
- Cowppli-Bony P i wsp. Standardization of the 5-word test in cognitively normal subjects.
- Badania walidacyjne Testu Pięciu Słów w różnych populacjach językowych i klinicznych.
Przed wdrożeniem interaktywnego protokołu należy zweryfikować prawa do konkretnej listy słów i wersji językowej. Bezpieczniejszym rozwiązaniem publicznym jest interpretacja wyniku uzyskanego w prawidłowo przeprowadzonym badaniu.