Timed Up and Go — TUG
Czas wstania, przejścia 3 m i powrotu na krzesło — z progiem ryzyka upadku 13,5–14 s (Shumway-Cook 2000).
Test i interpretacja
Prześledź test i interpretację
Zapisz warunki próby (grupa wieku, pomoc do chodu) — interpretacja jest celowo ostrożna i zależy od kontekstu.
Raport zawiera wynik, identyfikator i kod weryfikacyjny.
Timed Up and Go jest krótkim testem złożonej mobilności. Obejmuje wstanie z krzesła, przejście trzech metrów, nawrót, powrót i ponowne zajęcie miejsca. Wynik jest łatwy do uzyskania, ale nie powinien być traktowany jako samodzielna diagnoza ryzyka upadku.
Do czego służy?
TUG może być stosowany jako szybki element oceny mobilności w geriatrii, neurologii, rehabilitacji ortopedycznej i innych sytuacjach, w których ważna jest samodzielność przemieszczania się.
Jak rozumieć wynik?
Podstawowym wynikiem jest czas wykonania testu w sekundach. Zwykle krótszy czas oznacza sprawniejszą mobilność funkcjonalną, a dłuższy może wskazywać na większe trudności w transferach, chodzie, nawrocie lub kontroli równowagi.
Co ocenia TUG?
Test łączy kilka elementów:
- przejście z siadu do stania,
- rozpoczęcie chodu,
- chód na krótkim dystansie,
- zmianę kierunku,
- zatrzymanie i kontrolowany siad.
Nie wskazuje, który z tych elementów jest główną przyczyną gorszego wyniku.
Jak interpretować próg 13,5–14 sekund?
W literaturze często cytuje się wartość około 13,5–14 sekund jako próg związany ze zwiększonym ryzykiem upadku u części osób starszych. Nie jest to jednak uniwersalna granica. Badania przeglądowe wskazują, że sam TUG ma ograniczoną zdolność do przewidywania przyszłych upadków.
Dlatego wynik powyżej takiego progu powinien skłaniać do szerszej oceny, a wynik poniżej progu nie wyklucza ryzyka.
Co może wpłynąć na wynik?
Jak porównywać kolejne pomiary?
Używaj tego samego krzesła, tej samej trasy, tego samego sprzętu pomocniczego i tej samej instrukcji. Oprócz czasu warto zapisać jakościowe obserwacje, np. trudność przy wstawaniu, niestabilność podczas nawrotu lub potrzebę podparcia.
Jak wykonać ocenę?
Najważniejsze ograniczenia
- TUG nie wyjaśnia przyczyny spowolnienia.
- Nie jest samodzielnym testem ryzyka upadku.
- Progi różnią się między populacjami.
- Efekt sufitu może wystąpić u młodszych lub bardzo sprawnych osób.
Jak liczony jest wynik?
TUG = czas od rozpoczęcia próby do ponownego zajęcia pozycji siedzącej [s]
Źródła naukowe i konsorcja
- Podsiadlo D, Richardson S. The Timed Up & Go: a test of basic functional mobility for frail elderly persons.
- Shumway-Cook A, Brauer S, Woollacott M. Predicting the probability for falls in community-dwelling older adults using the Timed Up & Go Test.
- Barry E i wsp. Is the Timed Up and Go test a useful predictor of risk of falls in community dwelling older adults? A systematic review and meta-analysis.