Czy po zerwaniu więzadła krzyżowego przedniego operacja zwiększa szansę powrotu do sportu?

W praktyce nadal często można spotkać przekonanie, że osoba chcąca wrócić do sportu po zerwaniu więzadła krzyżowego przedniego musi przejść rekonstrukcję. Ten przegląd sprawdził, czy rzeczywiście osoby operowane częściej wracają do sportu niż pacjenci leczeni rehabilitacją bez rekonstrukcji. To ważne pytanie, bo sama decyzja o operacji bywa podejmowana właśnie z myślą o odzyskaniu dawnej aktywności.

Autorzy zebrali 18 publikacji opisujących 15 badań i łącznie 1637 osób. Tylko dwa badania były randomizowane, a w większości pozostałych sposób wyboru leczenia mógł z góry faworyzować grupę operowaną. Przykładowo osoby bardziej aktywne lub planujące powrót do sportu częściej kierowano na rekonstrukcję, natomiast część pacjentów leczonych bez operacji otrzymywała ostrożniejsze zalecenia dotyczące powrotu do aktywności.

Mimo tego nie wykazano wyższej szansy powrotu do sportu po rekonstrukcji. W metaanalizie iloraz szans wyniósł 1,50, ale 95-procentowy przedział ufności od 0,76 do 2,97 obejmował zarówno możliwość przewagi operacji, jak i brak takiej przewagi. W pięciu badaniach użytych do tego porównania do sportu wróciło 48% osób po rekonstrukcji i 45% osób leczonych rehabilitacją.

Poziom aktywności oceniany skalą Tegnera był średnio o 0,70 punktu wyższy po rekonstrukcji, jednak ta różnica nie przekraczała minimalnej wykrywalnej zmiany. Po usunięciu badań najbardziej narażonych na błąd związany z doborem pacjentów przewaga znikała. Oznacza to, że sama różnica statystyczna nie przekładała się na wyraźnie lepszy poziom aktywności.

Najważniejsze ograniczenie jest poważne: pewność dowodów dla powrotu do sportu oceniono jako bardzo niską. Wynik nie dowodzi więc, że operacja i rehabilitacja są równoważne w każdej sytuacji. Pokazuje natomiast, że nie ma dobrych podstaw, aby przedstawiać rekonstrukcję więzadło krzyżowe przednie jako warunek konieczny powrotu do sportu. Decyzję należy opierać także na niestabilności kolana, urazach współistniejących, wymaganiach dyscypliny, przebiegu rehabilitacji i preferencjach pacjenta.