Prehabilitacja przed operacją jelita grubego nie zmniejszyła ogólnej częstości powikłań
W szwedzkim badaniu przygotowanie obejmujące ćwiczenia, opiekę żywieniową i optymalizację medyczną nie zmniejszyło ogólnej częstości powikłań po operacji raka jelita grubego względem standardowej opieki w programie przyspieszonej rekonwalescencji. Odnotowano natomiast mniejszą utratę masy ciała. Część wyników funkcjonalnych miała korzystny kierunek, lecz ich niepewność ogranicza wniosek o przewadze. Sygnał większej korzyści u osób z większą niepełnosprawnością przed operacją pochodził z analizy eksploracyjnej i wymaga potwierdzenia.
Próbę opublikowano 23 października 2026 r. w BJS Open. W jednym ośrodku w Sztokholmie zrandomizowano 328 dorosłych. Analizą objęto 242 osoby, które ostatecznie przeszły odpowiednią operację, w tym 122 w grupie prehabilitacji i 120 w kontroli. Mediana czasu od włączenia do operacji wyniosła 4,8 tygodnia. Obie grupy prowadzono w ścieżce ERAS, czyli ustandaryzowanej opieki okołooperacyjnej służącej poprawie rekonwalescencji.
Prehabilitację rozpoczynano w ciągu trzech dni od włączenia. Obejmowała przegląd leków przez farmaceutę, poradnictwo dietetyczne, indywidualnie dostosowane ćwiczenia pod nadzorem fizjoterapeuty dwa razy w tygodniu oraz dodatkową optymalizację ryzyka. Nie było to porównanie samych ćwiczeń z ich brakiem.
Powikłania wystąpiły u 47,5% uczestników grupy interwencyjnej i 45,0% kontrolnej. Nie wykazano różnicy w głównym wyniku ani jednoznacznej redukcji ciężkich powikłań, reoperacji czy długości hospitalizacji. Po 30 dniach skorygowana różnica w sześciominutowym teście marszu wyniosła 22 metry na korzyść prehabilitacji, ale przedział ufności 95% od −4 do 48 metrów obejmował brak różnicy. Większy dystans oznacza lepszy wynik. Różnica we wstawaniu z krzesła przez 30 sekund wyniosła 1,2 powtórzenia, z przedziałem od 0,0 do 2,4, również bez jednoznacznego wykluczenia braku dodatkowej korzyści. Nie są to mocne dowody przewagi funkcjonalnej.
Dlaczego to ważne
Komparator obejmował już uporządkowaną opiekę ERAS. Badano więc dodatkową wartość wielodyscyplinarnego przygotowania w dobrze zorganizowanej ścieżce leczenia. Ocena rekonwalescencji i zapobiegania powikłaniom odpowiada na różne pytania. W tej próbie niepewność większości pomiarów sprawności nie pozwala przedstawiać ich jako pewnego, niezależnego sukcesu programu.
Istotnym ograniczeniem jest wyłączenie 86 osób po randomizacji, związane m.in. z ostateczną decyzją o sposobie leczenia. Zmodyfikowana analiza zgodna z przydziałem nie obejmowała całej losowo utworzonej populacji. Dodatkowo badacze zmienili główny punkt końcowy z ciężkich powikłań na wszystkie powikłania około sześciu miesięcy przed zakończeniem badania, przed zamknięciem bazy i analizą wyników. Oceny nie były zaślepione.
Interakcja z początkowym wynikiem Disability Rating Index, kwestionariusza ograniczeń czynnościowych, sugerowała większą redukcję ciężkich powikłań u bardziej niesprawnych osób. Ponieważ była to analiza eksploracyjna, nie ustala jeszcze wiarygodnego progu kwalifikacji do programu.
Znaczenie dla praktyki
W planowaniu usług prehabilitacyjnych odrębnego określenia wymagają cele funkcjonalne i oczekiwana redukcja powikłań. Ta próba nie potwierdza obietnicy, że zastosowany pakiet zmniejszy ich ogólną częstość u wszystkich operowanych.
Wynik uzasadnia dalszą ocenę programów kierowanych do osób z większymi ograniczeniami przed zabiegiem. Nie pozwala jednak przypisać efektu konkretnemu ćwiczeniu ani ustanowić reguły selekcji wyłącznie na podstawie eksploracyjnej podgrupy.
Otwórz źródło pierwotne