Cała baza FizjoEvidence w jednym widoku

Głowa kości promieniowej obraca się w obrębie więzadła pierścieniowatego podczas pronacji i supinacji. Ruch zachodzi synchronicznie ze stawem promieniowo-łokciowym dalszym: w pronacji kość promieniowa krzyżuje kość łokciową, a w supinacji obie kości ustawiają się bardziej równolegle. Błona międzykostna pomaga przekazywać obciążenia i koordynować pracę obu końców przedramienia.

W czasie pronacji i supinacji wcięcie łokciowe kości promieniowej przemieszcza się wokół głowy kości łokciowej. Staw pracuje jako część jednej osi funkcjonalnej ze stawem promieniowo-łokciowym bliższym, a promień wraz z ręką obraca się względem kości łokciowej. Kompleks chrząstki trójkątnej stabilizuje połączenie, prowadzi ruch i przekazuje część obciążeń z łokciowej strony nadgarstka.

Staw uczestniczy w zgięciu i wyproście oraz odchyleniu promieniowym i łokciowym, współpracując ze stawem śródnadgarstkowym. Szereg bliższy nadgarstka zachowuje się jak segment pośredni, którego ustawienie zmienia się pod wpływem kształtu powierzchni, napięcia więzadeł i działania ścięgien. Lekki wyprost nadgarstka zwiększa długość czynną zginaczy palców i sprzyja wytwarzaniu większej siły chwytu.

Bloczek kości ramiennej i wcięcie bloczkowe kości łokciowej prowadzą zgięcie oraz wyprost wokół osi poprzecznej. Oś ruchu nie jest idealnie stała, dlatego podczas przechodzenia przez zakres występują niewielkie zmiany ustawienia kości łokciowej i kąta nośnego. Zgodność powierzchni, więzadła poboczne i napięcie torebki zapewniają dużą stabilność przy zachowaniu ruchu zawiasowego.

Głowa kości promieniowej porusza się po główce kości ramiennej podczas zgięcia i wyprostu, a równocześnie obraca się w czasie pronacji i supinacji. Połączenie przenosi obciążenie osiowe z kości promieniowej na kość ramienną i współuczestniczy w stabilizacji łokcia wobec sił koślawiących. Jego kinematyka jest ściśle sprzężona ze stawem ramienno-łokciowym oraz oboma stawami promieniowo-łokciowymi.

Staw umożliwia ruch wieloosiowy dzięki dużej głowie kości ramiennej i płytkiej panewce łopatki. Podczas ruchu powierzchnie wykonują sprzężone toczenie i ślizg, a stożek rotatorów wytwarza siłę dociskającą i centrującą głowę w panewce. Unoszenie ramienia wymaga równoczesnej rotacji łopatki ku górze, jej pochylenia tylnego oraz ruchu obojczyka, dzięki czemu zachowana jest korzystna orientacja panewki i przestrzeń pod sklepieniem barku.

Rzepka przesuwa się w bloczku kości udowej wraz ze zgięciem i wyprostem kolana. Zwiększa ramię dźwigni aparatu wyprostnego, dzięki czemu mięsień czworogłowy skuteczniej wytwarza moment wyprostu. Wraz ze wzrostem zgięcia zwiększa się powierzchnia kontaktu rzepki z kością udową, a siła reakcji stawowej zależy jednocześnie od kąta kolana, napięcia mięśnia czworogłowego i obciążenia zewnętrznego.

Bloczek kości skokowej porusza się w widełkach podudzia, umożliwiając przede wszystkim zgięcie grzbietowe i podeszwowe. Podczas zgięcia grzbietowego szersza część bloczka wsuwa się między kostki, czemu towarzyszy niewielkie rozchylenie widełek i ruch kości strzałkowej. W podporze kość piszczelowa przemieszcza się nad kością skokową, a ruch stawu jest sprzężony z rotacją podudzia oraz pracą stawów tyłostopia.

Połączenie głowy kości skokowej z kością łódkowatą jest częścią stawu skokowo-piętowo-łódkowego i uczestniczy w ruchach wieloosiowych. Przenosi ruch kości skokowej na przyśrodkową kolumnę stopy, współtworząc pronację i supinację oraz zmianę wysokości łuku podłużnego przyśrodkowego. Jego kinematyka jest sprzężona ze stawem skokowo-piętowym i piętowo-sześciennym.

Ruch między kością skokową a piętową przebiega wokół skośnie ustawionej osi i ma charakter trójpłaszczyznowy. Inwersji towarzyszą przywiedzenie i zgięcie podeszwowe kości piętowej, a ewersji odwiedzenie i zgięcie grzbietowe. W łańcuchu zamkniętym ewersja pięty jest sprzężona z ruchem kości skokowej i rotacją wewnętrzną podudzia, natomiast inwersja z przeciwnym kierunkiem tych składowych.

Kompleks stawu skokowo-piętowego i skokowo-piętowo-łódkowego odpowiada za trójpłaszczyznowe ruchy pronacji oraz supinacji tyłostopia. Pronacja zwiększa zdolność stopy do pochłaniania obciążenia i dopasowania się do podłoża, a supinacja zmniejsza podatność i przygotowuje stopę do przeniesienia siły podczas wybicia. Ruch kompleksu jest sprzężony z rotacją podudzia oraz ustawieniem stawu poprzecznego stępu i śródstopia.

Główne ruchy to zgięcie grzbietowe i podeszwowe, zachodzące między bloczkiem kości skokowej a widełkami podudzia. W zgięciu grzbietowym przednia, szersza część bloczka zwiększa dopasowanie powierzchni i powoduje niewielkie przemieszczenie kości strzałkowej. Podczas chodu staw kontroluje przesuwanie goleni nad stopą w fazie podporu, a następnie umożliwia zgięcie podeszwowe potrzebne do wybicia.

Prawy i lewy staw pracują jako sprzężona para. W początkowej fazie otwierania ust dominuje rotacja głowy żuchwy w dolnym przedziale, a dalsze otwieranie wymaga translacji kompleksu głowa–krążek po stoku guzka stawowego w przedziale górnym. Podczas wysuwania obie głowy przesuwają się ku przodowi, natomiast w ruchu bocznym głowa po stronie przeciwnej wykonuje większą translację przednio-przyśrodkową, a po stronie ruchu dominuje obrót z niewielkim przesunięciem bocznym.

Ruch między szeregiem bliższym i dalszym nadgarstka stanowi istotną część zgięcia, wyprostu oraz odchyleń ręki. Kości szeregu bliższego tworzą segment pośredni, którego położenie zależy od działania więzadeł i nacisku przekazywanego przez szereg dalszy. Ruch po przekątnej od wyprostu z odchyleniem promieniowym do zgięcia z odchyleniem łokciowym wykorzystuje stosunkowo stabilny tor wielu czynności chwytowych.

Staw umożliwia zgięcie i wyprost oraz odwodzenie i przywodzenie palca wskazującego, szczególnie przy wyprostowanym stawie. W zgięciu więzadła poboczne napinają się i ograniczają ruchy boczne, zwiększając stabilność chwytu. Mięśnie międzykostne i glistowaty współpracują z długimi zginaczami oraz aparatem prostowniczym, umożliwiając niezależne ustawienie palca.

Staw wykonuje przede wszystkim zgięcie i wyprost, z mniejszą składową odwiedzenia, przywiedzenia i rotacji. Więzadła poboczne, płytka dłoniowa i aparat trzeszczkowy stabilizują podstawę paliczka podczas przenoszenia sił chwytu. Ustawienie stawu współdziała ze stawem nadgarstkowo-śródręcznym i międzypaliczkowym, tworząc sztywny lub podatny łańcuch zależnie od rodzaju chwytu.

Staw umożliwia zgięcie i wyprost oraz odwodzenie i przywodzenie, przy czym ruchy boczne są największe w wyproście. W zgięciu więzadła poboczne napinają się i stabilizują palec, a mięśnie międzykostne oraz glistowaty koordynują ustawienie paliczka z aparatem prostowniczym. Ruch jest sprzężony z większą ruchomością piątego stawu nadgarstkowo-śródręcznego, co ułatwia pogłębianie łuku dłoni.

Połączenie dopuszcza niewielkie zgięcie grzbietowe i podeszwowe, rotację oraz ślizg pierwszej kości śródstopia względem kości klinowatej przyśrodkowej. We wczesnym podporze ruchomość pomaga przyśrodkowej kolumnie dostosować się do podłoża, natomiast przed wybiciem stabilizacja i zgięcie podeszwowe pierwszego promienia tworzą podporę dla palucha. Mięsień strzałkowy długi stabilizuje promień od strony podeszwowej, a mięsień piszczelowy przedni wytwarza moment w kierunku grzbietowym.

Piąty promień wykazuje większą ruchomość niż środkowe stawy stępowo-śródstopne. Niewielkie zgięcie, wyprost i rotacja pozwalają bocznej kolumnie dopasować się do nierównego podłoża oraz rozpraszać obciążenie przy kontakcie stopy z podłożem. Ścięgno mięśnia strzałkowego krótkiego przekazuje siłę na podstawę piątej kości śródstopia i wpływa na ustawienie tej części stopy.

Kompleks C1-C2 zapewnia dużą część rotacji osiowej szyi. Atlas wraz z czaszką obraca się wokół zęba kręgu obrotowego, a jego masy boczne wykonują przeciwne ślizgi: po stronie zwrotu ku tyłowi, po stronie przeciwnej ku przodowi. Więzadło poprzeczne utrzymuje ząb przy łuku przednim atlasu, ograniczając translację i zachowując stabilną oś obrotu.

Dominują zgięcie i wyprost odpowiadające ruchowi potakiwania, uzupełnione niewielkim zgięciem bocznym i bardzo małą rotacją osiową. Podczas zgięcia kłykcie potyliczne toczą się ku przodowi i ślizgają ku tyłowi po powierzchniach atlasu, a w wyproście kierunki te odwracają się. Parzysta budowa stawów zapewnia jednocześnie ruchomość i stabilne podparcie czaszki.