Staw skroniowo-żuchwowy – FizjoEvidence

Atlas
Stawy
Głowa i twarz
Staw skroniowo-żuchwowy

Biomechanika i stawy

Zaktualizowano: 24.04.2026
Redakcja: Jakub
Typ materiału: Staw

Typ stawu: Złożony staw maziowy zawiasowo-ślizgowy z krążkiem stawowym
Region: Głowa i twarz

menu_book

Anatomia i powierzchnie stawowe

Typ stawu

Złożony staw maziowy zawiasowo-ślizgowy z krążkiem stawowym

Powierzchnie stawowe

Głowa żuchwy łączy się z dołkiem żuchwowym i guzkiem stawowym kości skroniowej. Powierzchnie pokrywa chrząstka włóknista, a krążek stawowy dzieli jamę na przedział dolny i górny. Krążek jest cieńszy pośrodku, grubszy na obwodzie i łączy się z torebką oraz biegunami głowy żuchwy.

Torebka i więzadła (Apparatus ligamentosus)

Torebka obejmuje powierzchnie kości skroniowej i szyjkę wyrostka kłykciowego. Wzmacnia ją więzadło boczne, które ogranicza nadmierne przesunięcie głowy żuchwy ku tyłowi. więzadła klinowo-żuchwowe i rylcowo-żuchwowe są strukturami pomocniczymi poza właściwą torebką. Stabilność zależy w dużej mierze od krążka i skoordynowanej pracy mięśni żucia.

settings_accessibility

Biomechanika ruchu

Mechanika i funkcja ruchu

Prawy i lewy staw pracują jako sprzężona para. W początkowej fazie otwierania ust dominuje rotacja głowy żuchwy w dolnym przedziale, a dalsze otwieranie wymaga translacji kompleksu głowa–krążek po stoku guzka stawowego w przedziale górnym. Podczas wysuwania obie głowy przesuwają się ku przodowi, natomiast w ruchu bocznym głowa po stronie przeciwnej wykonuje większą translację przednio-przyśrodkową, a po stronie ruchu dominuje obrót z niewielkim przesunięciem bocznym.

medical_services

Sieć powiązań

accessibility Powiązane kości 2

accessibility Kość skroniowa accessibility Żuchwa

directions_run Mięśnie operujące w stawie 7

directions_run Mięsień bródkowo-gnykowy directions_run Mięsień dwubrzuścowy directions_run Mięsień skroniowy directions_run Mięsień skrzydłowy boczny directions_run Mięsień skrzydłowy przyśrodkowy

Pokaż więcej (2)

directions_run Mięsień żuchwowo-gnykowy directions_run Mięsień żwacz

route Unerwienie (prawo Hiltona) 3

route Nerw żuchwowy route Nerw żwaczowy route Nerwy skroniowe głębokie

water_drop Unaczynienie stawu 5

water_drop Tętnica szczękowa water_drop Tętnica skroniowa powierzchowna water_drop Tętnica poprzeczna twarzy water_drop Tętnica twarzowa water_drop Tętnica żwaczowa

stethoscope Testy kliniczne 8

stethoscope Test protruzji żuchwy przeciw oporowi stethoscope Ocena ruchu kości gnykowej i dna jamy ustnej podczas połykania stethoscope Ocena ruchu kości gnykowej podczas połykania stethoscope Ocena toru i zakresu otwierania ust stethoscope Ocena toru ruchu żuchwy

Pokaż więcej (3)

stethoscope Palpacja stawu skroniowo-żuchwowego stethoscope Test oporu dla mięśni żucia stethoscope Test ruchomości żuchwy

healing Powiązane patologie 2

healing Bruksizm healing Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego

format_list_bulleted

Źródła naukowe

article

Dalley, Arthur F., Agur, Anne M. R.: Moore’s Clinically Oriented Anatomy

2026 | Publication date: 20 January 2026. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 10; ISBN 9781975241582

Zobacz źródło open_in_new
article

Standring, Susan, Tubbs, Shane R.: Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice

2026 | Publication date: 30 October 2025; copyright year: 2026. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 43; ISBN 9780443124785

Zobacz źródło open_in_new
article

Drake, Richard L., Vogl, A. Wayne, Mitchell, Adam W. M.: Gray’s Anatomy for Students

2024 | Publication date: 20 March 2023; copyright year: 2024. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 5; ISBN 9780323934237

Zobacz źródło open_in_new
article

Netter, Frank H.: Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach

2027 | Publication date: 19 March 2026; copyright year: 2027. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 9; ISBN 9780443118685

Zobacz źródło open_in_new