TENS stosowany podczas ćwiczeń nie dawał dodatkowej poprawy bólu w chorobie zwyrodnieniowej kolana
U 96 osób z chorobą zwyrodnieniową kolana aktywna przezskórna elektryczna stymulacja nerwów o wysokiej częstotliwości, stosowana podczas programu ćwiczeń, nie poprawiała bólu bardziej niż stymulacja pozorowana po zakończeniu interwencji ani miesiąc później. Była to randomizowana próba wyższości z zamierzonym zaślepieniem uczestników i zaślepioną oceną wyników. Obie grupy realizowały ten sam ustrukturyzowany program ćwiczeń; różniły się aktywnym lub pozorowanym TENS.
W podskali bólu Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score, w której wyższy wynik oznacza lepszy stan, skorygowana różnica średnich wyniosła 1,05 punktu bezpośrednio po programie (95% przedział ufności od −5,19 do 7,29) i 0,40 punktu po miesiącu (od −5,91 do 6,71). Przedziały nie sięgały ustalonej wcześniej różnicy 10 punktów uznanej przez autorów za minimalnie istotną klinicznie. Nie stwierdzono różnic między grupami w pozostałych podskalach KOOS, natężeniu bólu, poczuciu skuteczności, funkcji specyficznej dla pacjenta, niesprawności, sile izometrycznej mięśnia czworogłowego ani testach funkcjonalnych. Nie zgłoszono zdarzeń niepożądanych.
Dlaczego to ważne
Porównanie ze stymulacją pozorowaną pomaga oddzielić swoisty efekt parametrów elektrycznych od efektu urządzenia, uwagi terapeutycznej i samego programu ćwiczeń. W tym protokole przedziały ufności nie tylko obejmowały brak przewagi, lecz także pozostawały poniżej przyjętego progu ważnej klinicznie różnicy w głównym wyniku. Jest to mocniejsza przesłanka przeciw dużej wartości dodanej niż samo stwierdzenie braku istotności statystycznej.
Badanie nie zawierało grupy wykonującej ćwiczenia bez żadnego urządzenia, dlatego nie ocenia, czy stymulacja pozorowana wpływała na zachowanie lub oczekiwania. Autorzy nie przeprowadzili formalnej oceny skuteczności zaślepienia, a obserwacja po zakończeniu programu trwała tylko miesiąc. Wyniku nie można uogólniać na inne częstotliwości, natężenia, czas aplikacji, inne rozpoznania bólowe ani stosowanie TENS poza ćwiczeniami.
Znaczenie dla praktyki
W programie ćwiczeń dla osób z chorobą zwyrodnieniową kolana zastosowanie TENS według badanego schematu nie wykazało dodatkowej poprawy ponad efekt ćwiczeń i procedury pozorowanej. Jeśli urządzenie jest wykorzystywane jako wsparcie tolerancji ruchu, jego wartość można oceniać na podstawie uprzednio określonego wyniku, na przykład bólu podczas zadania, liczby wykonanych powtórzeń lub funkcji, z uwzględnieniem czasu obsługi i kosztu.
Brak przewagi w tej próbie nie dowodzi, że TENS nie działa w żadnym wskazaniu. Ogranicza jednak podstawy do rutynowego dodawania go wyłącznie z założenia, że zwiększy wynik programu ćwiczeń u każdej osoby z chorobą zwyrodnieniową kolana. Najpewniejszym wnioskiem pozostaje brak wykazanej wartości dodanej badanego protokołu w krótkiej obserwacji.
Otwórz źródło pierwotne