Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic

Patologia i zespoły kliniczne

Opublikowano: 02.09.2026
Redakcja: Jakub
Typ materiału: Zespół kliniczny

Definicja i obraz kliniczny

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic jest zapaleniem dużych i średnich tętnic, zwykle dotyczącym osób po 50. roku życia. Często zajmuje gałęzie tętnicy szyjnej zewnętrznej, w tym tętnice skroniowe, ale może także obejmować tętnice oczne, pachowe i aortę. Najgroźniejszym wczesnym powikłaniem jest nieodwracalna utrata widzenia wskutek niedokrwienia.

Region: Głowa i twarz

warning Czerwone flagi

Nowa przemijająca lub trwała utrata widzenia, podwójne widzenie, ból żuchwy lub języka przy wysiłku, nowy silny ból głowy albo ogniskowy objaw neurologiczny u osoby po 50. roku życia wymagają pilnej oceny. Przy silnym podejrzeniu leczenie nie powinno być opóźniane przez oczekiwanie na obrazowanie lub biopsję.

menu_book

Obraz kliniczny i różnicowanie

menu_book

Definicja i patomechanizm

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic jest zapaleniem dużych i średnich tętnic, zwykle dotyczącym osób po 50. roku życia. Często zajmuje gałęzie tętnicy szyjnej zewnętrznej, w tym tętnice skroniowe, ale może także obejmować tętnice oczne, pachowe i aortę. Najgroźniejszym wczesnym powikłaniem jest nieodwracalna utrata widzenia wskutek niedokrwienia.

clinical_notes

Objawy i kliniczne cechy

Możliwe są nowy ból głowy, tkliwość skóry głowy, ból żuchwy podczas żucia, przemijające zamglenie lub utrata widzenia, podwójne widzenie, gorączka, nocne poty, spadek masy ciała i osłabienie. Część osób ma jednocześnie ból i sztywność obręczy barkowej lub biodrowej odpowiadające polimialgii reumatycznej. Brak wyraźnie nieprawidłowej tętnicy skroniowej w palpacji nie wyklucza choroby.

alt_route

Różnicowanie (Diagnosis differentialis)

send

Postępowanie i kierowanie pacjenta

error Skierowanie nagłe (Pilne)

Objawy wzrokowe lub niedokrwienne wymagają natychmiastowej oceny okulistycznej i internistyczno-reumatologicznej oraz wdrożenia leczenia według ścieżki ostrej.

schedule Konsultacja specjalistyczna

Nawet bez objawów wzrokowych nowy ból głowy z bólem żuchwy, podwyższonymi markerami zapalenia lub objawami ogólnymi wymaga pilnej, nieodległej diagnostyki reumatologicznej.

block Poza zakresem fizjoterapii

Bólu skroni, żuchwy, szyi lub obręczy barkowej nie należy leczyć jako izolowanego problemu mięśniowo-szkieletowego, gdy obraz sugeruje zapalenie tętnic; terapia nie może opóźniać leczenia chroniącego wzrok.

medical_services

Sieć powiązań

route Struktury nerwowe 1

route Nerw wzrokowy

water_drop Struktury naczyniowe 3

water_drop Tętnica skroniowa powierzchowna water_drop Tętnica oczna water_drop Tętnice rzęskowe tylne

format_list_bulleted

Bibliografia i źródła

article

Köhler, Sebastian, Gargano, Michael, Matentzoglu, Nicolas, others: The Human Phenotype Ontology in 2021

2021 | DOI: 10.1093/nar/gkaa1043 | Tom 49; Nr D1; S. D1207–D1217

Zobacz źródło open_in_new
article

Amberger, Joanna S., Bocchini, Carol A., Schiettecatte, François, Scott, Alan F., Hamosh, Ada: OMIM.org: Online Mendelian Inheritance in Man (OMIM), an Online Catalog of Human Genes and Genetic Disorders

2015 | DOI: 10.1093/nar/gku1205 | Tom 43; Nr D1; S. D789–D798

Zobacz źródło open_in_new
article

Adam, Margaret P., Feldman, Jerry, Mirzaa, Ghayda M., Pagon, Roberta A., Wallace, Stephanie E., Amemiya, Anne: GeneReviews

2026 | Peer-reviewed, expert-authored chapters; continuously updated.

Zobacz źródło open_in_new
article

Stevenson, Roger E., Hall, Judith G., Everman, David B., Solomon, Benjamin D.: Human Malformations and Related Anomalies

2015 | DOI: 10.1093/med/9780199386031.001.0001 | Wydanie 3; ISBN 9780199386031

Zobacz źródło open_in_new
article

Jones, Kenneth Lyons, Jones, Marilyn Crandall, del Campo, Miguel: Smith’s Recognizable Patterns of Human Malformation

2022 | Publication date: 1 July 2021; copyright year: 2022. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 8; ISBN 9780323638821

Zobacz źródło open_in_new