Mięsień prostownik grzbietu

Musculus erector spinae

Zaktualizowano
Redakcja
Jakub
Typ materiału
Mięsień
Opis funkcjonalny
  • Mięsień prostownik grzbietu obejmuje pasma biodrowo-żebrowe, najdłuższe i kolcowe. Działa koncentrycznie podczas prostowania oraz ekscentrycznie podczas kontrolowanego zgięcia tułowia. W zadaniach obciążeniowych współpracuje z mięśniem wielodzielnym, ścianą brzucha, przeponą oraz prostownikami biodra.
Region
Brzuch i lędźwie
Typ
Mięsień pojedynczy
Unerwienie
3 rel.
Stawy
10 rel.
Testy kliniczne
29 rel.
Patologie
19 rel.
account_tree

Anatomia topograficzna

radio_button_checked

Przyczep początkowy (Origo)

  • Kość krzyżowa, grzebień biodrowy, wyrostki kolczyste dolnych kręgów.
  • Wspólne ścięgno prostownika grzbietu, wyrostki poprzeczne kręgów lędźwiowych oraz powięź piersiowo-lędźwiowa, dla części piersiowej także wyrostki dodatkowe i międzywyrostkowe odcinka lędźwiowego.
  • Wspólne ścięgno prostownika grzbietu z tylnej części grzebienia biodrowego, kości krzyżowej i powięzi piersiowo-lędźwiowej, dodatkowo kąty dolnych żeber dla części piersiowej.
  • Wyrostki kolczyste górnych kręgów lędźwiowych i dolnych piersiowych oraz wspólne ścięgno prostownika grzbietu, zakres zależy od części piersiowej i szyjnej.
adjust

Przyczep końcowy (Terminatio)

  • Żebra oraz wyrostki poprzeczne i kolczyste wyższych kręgów (zależnie od części).
  • Żebra między guzkiem a kątem, wyrostki poprzeczne kręgów piersiowych i szyjnych oraz wyrostek sutkowaty kości skroniowej zależnie od części.
  • Kąty żeber od dolnych do górnych oraz wyrostki poprzeczne dolnych kręgów szyjnych zależnie od części lędźwiowej, piersiowej i szyjnej.
  • Wyrostki kolczyste górnych kręgów piersiowych i szyjnych oraz czasem kość potyliczna przez część głowową zależnie od wariantu anatomicznego.
settings_accessibility

Biomechanika i znaczenie funkcjonalne

settings_accessibility

Rola funkcjonalna

  • Wyprost kręgosłupa i głowy.
  • Zgięcie boczne po stronie działającego mięśnia.
  • Ekscentryczna kontrola zgięcia tułowia.
  • Zwiększanie sztywności tułowia podczas przenoszenia obciążenia.

info Kliniczna interpretacja

  • Tkliwość lub wzmożone napięcie prostowników jest nieswoiste i nie identyfikuje samodzielnie źródła bólu kręgosłupa. Ocena może obejmować wytrzymałość w teście Bieringa-Sørensena, wzorzec schylania, tolerancję dźwigania i badanie neurologiczne. Powrót do obciążenia prowadzi zwykle przez stopniowaną ekspozycję na zgięcie i wyprost, naukę wzorca zawiasu biodrowego oraz rozwijanie wytrzymałości tułowia. Nowy ubytek neurologiczny, zaburzenia zwieraczy, gorączka, uraz przy osteoporozie lub niewyjaśniona utrata masy ciała wymagają pilnej diagnostyki.
hub

Sieć powiązań

route Unerwienie i sploty 3
water_drop Unaczynienie 4
layers Powiązane stawy 10
accessibility Przyczepy kostne 40
stethoscope Testy kliniczne 29
healing Powiązane patologie 19
format_list_bulleted

Źródła naukowe

  • article

    Dalley, Arthur F., Agur, Anne M. R.: Moore’s Clinically Oriented Anatomy

    2026 | Publication date: 20 January 2026. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 10; ISBN 9781975241582

    Zobacz źródło open_in_new
  • article

    Standring, Susan, Tubbs, Shane R.: Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice

    2026 | Publication date: 30 October 2025; copyright year: 2026. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 43; ISBN 9780443124785

    Zobacz źródło open_in_new
  • article

    Drake, Richard L., Vogl, A. Wayne, Mitchell, Adam W. M.: Gray’s Anatomy for Students

    2024 | Publication date: 20 March 2023; copyright year: 2024. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 5; ISBN 9780323934237

    Zobacz źródło open_in_new
  • article

    Netter, Frank H.: Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach

    2027 | Publication date: 19 March 2026; copyright year: 2027. No verified book-level DOI in the publisher metadata.; Wydanie 9; ISBN 9780443118685

    Zobacz źródło open_in_new

Wyszukiwarka

Wpisz minimum 2 znaki. Wyniki można wybierać strzałkami.

Wyszukaj strukturę anatomiczną lub test kliniczny…

Wpisz minimum 2 znaki • działa bez polskich znaków
Przewijanie do góry