- Mięsień prostownik grzbietu obejmuje pasma biodrowo-żebrowe, najdłuższe i kolcowe. Działa koncentrycznie podczas prostowania oraz ekscentrycznie podczas kontrolowanego zgięcia tułowia. W zadaniach obciążeniowych współpracuje z mięśniem wielodzielnym, ścianą brzucha, przeponą oraz prostownikami biodra.
- Region
- Brzuch i lędźwie
- Typ
- Mięsień pojedynczy
- Unerwienie
- 3 rel.
- Stawy
- 10 rel.
- Testy kliniczne
- 29 rel.
- Patologie
- 19 rel.
Anatomia topograficzna
Przyczep początkowy (Origo)
- Kość krzyżowa, grzebień biodrowy, wyrostki kolczyste dolnych kręgów.
- Wspólne ścięgno prostownika grzbietu, wyrostki poprzeczne kręgów lędźwiowych oraz powięź piersiowo-lędźwiowa, dla części piersiowej także wyrostki dodatkowe i międzywyrostkowe odcinka lędźwiowego.
- Wspólne ścięgno prostownika grzbietu z tylnej części grzebienia biodrowego, kości krzyżowej i powięzi piersiowo-lędźwiowej, dodatkowo kąty dolnych żeber dla części piersiowej.
- Wyrostki kolczyste górnych kręgów lędźwiowych i dolnych piersiowych oraz wspólne ścięgno prostownika grzbietu, zakres zależy od części piersiowej i szyjnej.
Przyczep końcowy (Terminatio)
- Żebra oraz wyrostki poprzeczne i kolczyste wyższych kręgów (zależnie od części).
- Żebra między guzkiem a kątem, wyrostki poprzeczne kręgów piersiowych i szyjnych oraz wyrostek sutkowaty kości skroniowej zależnie od części.
- Kąty żeber od dolnych do górnych oraz wyrostki poprzeczne dolnych kręgów szyjnych zależnie od części lędźwiowej, piersiowej i szyjnej.
- Wyrostki kolczyste górnych kręgów piersiowych i szyjnych oraz czasem kość potyliczna przez część głowową zależnie od wariantu anatomicznego.
Biomechanika i znaczenie funkcjonalne
Rola funkcjonalna
- Wyprost kręgosłupa i głowy.
- Zgięcie boczne po stronie działającego mięśnia.
- Ekscentryczna kontrola zgięcia tułowia.
- Zwiększanie sztywności tułowia podczas przenoszenia obciążenia.
info Kliniczna interpretacja
- Tkliwość lub wzmożone napięcie prostowników jest nieswoiste i nie identyfikuje samodzielnie źródła bólu kręgosłupa. Ocena może obejmować wytrzymałość w teście Bieringa-Sørensena, wzorzec schylania, tolerancję dźwigania i badanie neurologiczne. Powrót do obciążenia prowadzi zwykle przez stopniowaną ekspozycję na zgięcie i wyprost, naukę wzorca zawiasu biodrowego oraz rozwijanie wytrzymałości tułowia. Nowy ubytek neurologiczny, zaburzenia zwieraczy, gorączka, uraz przy osteoporozie lub niewyjaśniona utrata masy ciała wymagają pilnej diagnostyki.
Sieć powiązań
Unerwienie i sploty 3
Unaczynienie 4
Powiązane stawy 10
Przyczepy kostne 40
Pokaż więcej (35)
Testy kliniczne 29
Pokaż więcej (24)
Powiązane patologie 19
Pokaż więcej (14)
Źródła naukowe
-
articleZobacz źródło open_in_new
Dalley, Arthur F., Agur, Anne M. R.: Moore’s Clinically Oriented Anatomy
-
articleZobacz źródło open_in_new
Standring, Susan, Tubbs, Shane R.: Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice
-
articleZobacz źródło open_in_new
Drake, Richard L., Vogl, A. Wayne, Mitchell, Adam W. M.: Gray’s Anatomy for Students
-
articleZobacz źródło open_in_new
Netter, Frank H.: Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach