Cała baza FizjoEvidence w jednym widoku

Dominują zgięcie i wyprost odpowiadające ruchowi potakiwania, uzupełnione niewielkim zgięciem bocznym i bardzo małą rotacją osiową. Podczas zgięcia kłykcie potyliczne toczą się ku przodowi i ślizgają ku tyłowi po powierzchniach atlasu, a w wyproście kierunki te odwracają się. Parzysta budowa stawów zapewnia jednocześnie ruchomość i stabilne podparcie czaszki.

W obrębie chrząstkozrostu praktycznie nie zachodzi ślizg stawowy. Ruch przedniego końca żebra jest możliwy głównie dzięki sprężystemu odkształcaniu chrząstki żebrowej oraz pracy stawów żebrowo-kręgowych i mostkowo-żebrowych. Połączenie przekazuje siły z części kostnej żebra na elastyczną część przedniej ściany klatki piersiowej.

W dolnej części klatki ruch głów żeber sprzyja przede wszystkim bocznemu rozszerzaniu łuku żebrowego. Żebra VII-X poruszają się w sprzężeniu ze stawami żebrowo-poprzecznymi, natomiast żebra XI i XII nie mają tych połączeń i wykonują swobodniejszy ruch cyrklowy. Małe przemieszczenia poszczególnych żeber sumują się w wyraźną zmianę szerokości dolnej części klatki.

Wyrostki hakowate ograniczają nadmierną translację boczną trzonów i współprowadzą ruch segmentów szyjnych. Podczas zgięcia, wyprostu i zgięcia bocznego powierzchnie wykonują niewielkie ślizgi, współdziałając z krążkami i stawami międzywyrostkowymi. Połączenia te zwiększają stabilność bocznych części segmentu, jednocześnie zachowując ruch w płaszczyźnie strzałkowej.

Połączenia hakowo-kręgowe dolnego odcinka szyjnego prowadzą wzajemne ustawienie sąsiednich trzonów. Ograniczają ruchy boczne i nadmierne ścinanie, a ich powierzchnie ślizgają się podczas zgięcia, wyprostu oraz sprzężonego zgięcia bocznego i rotacji. Razem z krążkiem i stawami międzywyrostkowymi rozdzielają obciążenie w obrębie segmentu ruchowego.

Segmenty lędźwiowe umożliwiają przede wszystkim zgięcie i wyprost, w mniejszym zakresie zgięcie boczne, a tylko niewielką rotację osiową. Krążki przenoszą większość obciążenia ściskającego, natomiast stawy międzywyrostkowe prowadzą ruch i ograniczają nadmierne ścinanie oraz skręcanie. Rozkład sił między częścią przednią i tylną segmentu zmienia się wraz z pozycją kręgosłupa i kierunkiem obciążenia.

Ruch odcinka piersiowego obejmuje zgięcie, wyprost, zgięcie boczne i rotację, lecz jego rozkład zmienia się między poziomami. Orientacja powierzchni stawowych sprzyja rotacji, natomiast żebra i mostek ograniczają zakres oraz sprzęgają ruch kręgosłupa ze zmianą kształtu klatki. Krążki, stawy międzywyrostkowe i połączenia żebrowe wspólnie przenoszą obciążenia osiowe, ścinające i skrętne.

Stawy bliższe wykonują zgięcie i wyprost wokół osi poprzecznej. Zginacz powierzchowny palców wytwarza główny moment zgięcia, natomiast pasma aparatu prostowniczego przekazują siłę prostowników oraz mięśni glistowatych i międzykostnych. Duży udział tych stawów w całkowitym zgięciu palców umożliwia objęcie przedmiotów o różnej średnicy.

Stawy dalsze poruszają się głównie w zgięciu i wyproście. Zginacz głęboki palców zgina paliczki dalsze, a pasmo końcowe aparatu prostowniczego przekazuje siłę wyprostu. Ich ruch precyzyjnie ustawia opuszki i dopełnia kształt dłoni podczas chwytu.

Stawy bliższy i dalszy palca wskazującego tworzą dwa kolejne zawiasy kontrolujące położenie opuszki. Staw bliższy wnosi większą część całkowitego zgięcia, a staw dalszy dostraja końcowe ustawienie palca. Długie zginacze, prostownik wskaziciela, prostownik palców i aparat mięśni wewnętrznych współdziałają, aby łączyć niezależne wskazywanie z precyzyjnym chwytem.

W stawach międzypaliczkowych palców ręki dominują zgięcie i wyprost. Długie zginacze wytwarzają moment zgięcia, a aparat prostowniczy rozprowadza siłę prostowników oraz mięśni glistowatych i międzykostnych na paliczki środkowe i dalsze. Skoordynowane napięcie tych struktur pozwala jednocześnie zginać stawy śródręczno-paliczkowe i prostować stawy międzypaliczkowe.

Stawy palców stopy wykonują przede wszystkim zgięcie i wyprost. W podporze dostosowują położenie paliczków do podłoża, a napięcie zginaczy, prostowników i mięśni krótkich reguluje nacisk opuszek. Ich ruch współdziała ze stawami śródstopno-paliczkowymi w stabilizacji przodostopia oraz w końcowej fazie przetaczania stopy.

Między podstawami kości śródstopia zachodzą niewielkie ślizgi, które pozwalają przodostopiu zmieniać szerokość i kształt łuku poprzecznego. Więzadła grzbietowe, podeszwowe i międzykostne ograniczają nadmierne rozchodzenie się podstaw kości śródstopia, a mięśnie międzykostne dostosowują ustawienie promieni. Połączenia rozdzielają obciążenie między sąsiednie kości podczas podporu i wybicia.

Parzyste stawy międzywyrostkowe prowadzą ruch kręgosłupa zgodnie z orientacją swoich powierzchni, która różni się między odcinkami. Ograniczają nadmierną rotację i translację, przenoszą część sił ścinających oraz przejmują większy udział obciążenia podczas wyprostu. Ich ruch pozostaje sprzężony z odkształceniem krążka i napięciem więzadeł segmentu.

Przeważnie strzałkowe ustawienie powierzchni sprzyja zgięciu i wyprostowi, a ogranicza rotację osiową. W zgięciu powierzchnie rozchodzą się i ślizgają ku górze, natomiast w wyproście zbliżają się i przenoszą większą część obciążenia tylnej kolumny. Stawy przeciwstawiają się również przedniemu ścinaniu trzonów, szczególnie w dolnych segmentach lędźwiowych.

Podczas zgięcia dolne wyrostki stawowe kręgu położonego wyżej przesuwają się ku górze i nieco ku przodowi, otwierając staw. W wyproście ślizg zachodzi ku dołowi i ku tyłowi, a powierzchnie zbliżają się do siebie. Taki układ prowadzi ruch w płaszczyźnie strzałkowej oraz ogranicza nadmierną rotację i ścinanie między sąsiednimi kręgami.

Powierzchnie ustawione bardziej w płaszczyźnie czołowej umożliwiają ślizg towarzyszący rotacji i zgięciu bocznemu, a także mniejszym ruchom zgięcia i wyprostu. Kinematyka każdego segmentu jest sprzężona z ruchem odpowiadających mu żeber i krążka międzykręgowego. Torebki oraz więzadła ograniczają końcowe zakresy i pomagają przenosić momenty skręcające.

Skośne ustawienie powierzchni umożliwia ślizgi towarzyszące zgięciu, wyprostowi, zgięciu bocznemu i rotacji. W zgięciu stawy otwierają się, a dolne wyrostki kręgu położonego wyżej przesuwają się ku górze i przodowi. W wyproście kierunek ślizgu odwraca się. W odcinku podosiowym zgięcie boczne i rotacja są zwykle sprzężone w tę samą stronę.

Stawy prowadzą rotację i zgięcie boczne odcinka piersiowego, a w mniejszym stopniu zgięcie oraz wyprost. Ruch jednego segmentu zmienia ustawienie żeber po obu stronach i pozostaje zależny od podatności krążka oraz klatki piersiowej. Powierzchnie stawowe i torebki rozdzielają siły ścinające oraz skrętne między prawą i lewą stroną segmentu.

Parzyste stawy tylne wykonują skoordynowane ślizgi prowadzące ruchy odcinka szyjnego. Podczas rotacji i zgięcia bocznego po stronie ruchu powierzchnie zbliżają się i ślizgają ku dołowi, a po stronie przeciwnej rozchodzą się i przesuwają ku górze. Wraz z krążkami oraz połączeniami hakowo-kręgowymi stabilizują segment wobec kompresji, ścinania i momentów skręcających.