- Łopatka jest płaską, trójkątną kością obręczy barkowej, utrzymywaną przy klatce piersiowej głównie przez mięśnie. Jej wydrążenie stawowe łączy się z głową kości ramiennej, a wyrostek barkowy — z obojczykiem.
- Typ kości
- Kość płaska
- Region
- Bark i obręcz barkowa
Budowa i struktura anatomiczna
Typ kości
- Kość płaska
Punkty kostne i struktura
- Najważniejsze punkty to grzebień łopatki, wyrostek barkowy, wyrostek kruczy, wydrążenie stawowe, dół nadgrzebieniowy, dół podgrzebieniowy, dół podłopatkowy, brzeg przyśrodkowy, brzeg boczny oraz kąty łopatki.
Powierzchnie stawowe
- Wydrążenie stawowe tworzy staw ramienny z głową kości ramiennej, a wyrostek barkowy uczestniczy w stawie barkowo-obojczykowym. Powierzchnia żebrowa przesuwa się względem klatki piersiowej jako funkcjonalne połączenie łopatkowo-żebrowe.
Przyczepy mięśniowe
- Łopatka jest miejscem przyczepu mięśni stożka rotatorów, naramiennego, czworobocznego, zębatego przedniego, równoległobocznych, dźwigacza łopatki i mięśni obłych. Wyrostek kruczy stanowi przyczep mięśni piersiowego mniejszego, kruczo-ramiennego i głowy krótkiej mięśnia dwugłowego ramienia.
Unerwienie i unaczynienie
- Nerw nadłopatkowy przechodzi w okolicy wcięcia łopatki, a tętnice nadłopatkowa i grzbietowa łopatki uczestniczą w unaczynieniu okolicy. Skrzydłowanie łopatki wymaga oceny nerwu piersiowego długiego lub dodatkowego, ale same nerwy nie przebiegają wewnątrz kości.
Palpacja diagnostyczna
- Grzebień łopatki śledzi się do wyrostka barkowego, a następnie ocenia brzegi i kąt dolny podczas ruchu ramienia. Wydrążenie stawowe pozostaje w dużej części zasłonięte przez tkanki i nie jest bezpośrednio dostępne do pełnej palpacji.
Znaczenie biomechaniczne
Rola biomechaniczna
- Podczas unoszenia kończyny łopatka wykonuje m.in. rotację górną, tyłopochylenie i rotację zewnętrzną, utrzymując korzystne ustawienie wydrążenia stawowego. Zmieniony ruch łopatki może współistnieć z bólem barku, ale nie wskazuje samodzielnie jego przyczyny.
info Kliniczna interpretacja
- Ocena obejmuje położenie łopatki w spoczynku, kontrolę podczas ruchu ramienia, ewentualne skrzydłowanie oraz funkcję mięśni. Obserwowane odchylenia należy interpretować razem z zakresem ruchu, siłą, bólem i badaniem neurologicznym.
Sieć powiązań
Połączone kości 5
Powiązane stawy 3
Powiązane mięśnie 18
Pokaż więcej (13)
Powiązane nerwy 13
Powiązane naczynia 7
Testy kliniczne 74
Pokaż więcej (69)
Powiązane patologie 35
Pokaż więcej (30)
Źródła naukowe
-
articleZobacz źródło open_in_new
Dalley, Arthur F., Agur, Anne M. R.: Moore’s Clinically Oriented Anatomy
-
articleZobacz źródło open_in_new
Standring, Susan, Tubbs, Shane R.: Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice
-
articleZobacz źródło open_in_new
Drake, Richard L., Vogl, A. Wayne, Mitchell, Adam W. M.: Gray’s Anatomy for Students
-
articleZobacz źródło open_in_new
Netter, Frank H.: Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach